Τετάρτη, 25 Απριλίου 2012

Ένα μεγάλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ στο Pathfinder Support Team!!!

Θα θυμάστε ίσως όσοι με παρακολουθείτε τακτικά, ότι πριν λίγες μέρες και συγκεκριμένα στις 13 Απριλίου 2012 έκανα και πάλι την εμφάνισή μου εδώ, μετά από ένα διάστημα σιωπής που είχε ξεκινήσει στις 09/09/09.
Τώρα θα μου πείτε γιατί σας τα λέω πάλι όλα αυτά; Για δύο λόγους:
Πρώτον: για να σας υπενθυμίσω ότι "επανάληψη εστί μήτηρ πάσης μαθήσεως" και δεύτερον: διότι όταν σας τα είπα αυτά ξέχασα να σας πω ότι από τότε δηλαδή από τις 09/09/09 μέχρι τις 13/04/12, το blog μου παρέμενε ανοιχτό. Εξηγούμαι.
 Όλο αυτό το διάστημα το blog μου παρέμενε ανοιχτό, διότι απλά δεν είχα κάνει αποσύνδεση.
Συνεπώς, όταν επανήλθα και πάλι σ' αυτό έγινε πολύ φυσικά και απλά σα να έμπαινα στο σπίτι μου από την πόρτα της αυλής, μετά το πότισμα των λουλουδιών ή το άπλωμα των ρούχων. Εννοώ, ότι όπως όταν βγαίνω στον κήπο για να ποτίσω τα λουλούδια, αφήνω ανοιχτά - αφού είμαι - εκεί έτσι έκανα και με το blog μου, γιατί για μένα είναι κι αυτό κάτι σαν τον κήπο μου.
Κάποια στιγμή όμως συνέβη κάτι απρόοπτο "φύσηξε άνεμος βοριάς" και η πόρτα, όπως κάθε πόρτα όταν γίνει δυνατό ρεύμα έκλεισε. Έτσι στις 20 Απριλίου του 2012 η πόρτα του κήπου μου, του blog ήθελα να πω, έκλεισε με δύναμη. Πάω να ανοίξω με το κλειδί που είχα κρυμμένο μέσα στη γλάστρα της μνήμης μου, άφαντο κι αυτό.
Πανικός! Και τώρα τι κάνω; Σκέψη πρώτη! θα σπάσω το τζάμι αφού το κλειδί είναι από πίσω, θα μπω! Και ω του θαύματος. Μπήκα!! Κάνω την εγγραφή της 21ης Απριλίου 2012 και μένω ήσυχη ότι όλα είναι καλά!
Έλα όμως που την επόμενη που βγήκα και πάλι στον κήπο αν και δεν είχα βάλει καινούργιο τζάμι, είχε πάλι αέρα κι ή πόρτα ξαναέκλεισε, αλλά  το κλειδί δεν ήταν αυτή τη φορά πίσω από την πόρτα!!!!
Σκέψη πρώτη: Ψυχραιμία!
Σκέψη δεύτερη:  Εδώ τώρα εγώ δεν μπορώ να κάνω και πολλά πράγματα πρέπει να ζητήσω "τη βοήθεια του κοινού".
Σκέψη Τρίτη: Τον κλειδαρά γρήγορα! Και νάμαι πάλι εδώ στον όμορφο κήπο μου! Όμως η ιστορία μου, όπως και κάθε όμορφη ιστορία, πρέπει να έχει και έναν όμορφο.
Επίλογος: Ευχαριστώ θερμά τον κλειδαρά και συγκεκριμένα το  Μαστρο.. Pathfinder Support Team για την αμεσότητα, τη μεθοδικότητα, την κατανόηση και την υπομονή που επέδειξε κατά τη διάρκεια της λύσης του προβλήματός μου.

Σάββατο, 21 Απριλίου 2012

"Τι φοβάσαι βρε Έλληνα;"

Θυμάστε εκείνη τη διαφήμιση που έκανε μια γνωστή εταιρεία παιχνιδιών το Πάσχα και το περίφημο σλόγκαν "Τι φοβάσαι ρε Πασχάλη; Το βαφτιστήρι φοβάσαι;»

Αν και την πρόταση που ακολουθεί την έχω ήδη αναφέρει νομίζω ότι αξίζει τον κόπο να την επαναλάβω λίγο βελτιωμένη. Η νέα μου πρόταση λοιπόν είναι να δημιουργηθεί ένα αντίστοιχο βίντεο όπου το ερώτημα που θα τίθεται θα είναι το εξής: «Τί φοβάσαι Έλληνα πολίτη; Τους υποψήφιους φοβάσαι;" .


Που θα απευθύνεται; Σε όλους εκείνους τους υποψήφιους βουλευτές που επιθυμούν για κάποιο λόγο να εκπροσωπήσουν τους Έλληνες πολίτες αλλά οι ίδιοι ντρέπονται γι αυτό, δηλαδή που ως  Έλληνες πολίτες ανέλαβαν ή θα αναλάβουν να εκπροσωπήσουν Έλληνες πολίτες. 

Σε κάθε περίπτωση σε όλους εκείνους τους βολεμένους  που φοβούνται μην ξεβολευτούν, που αγνοούν την Ελλάδα και την διασύρουν διαχρονικά. Σε όλους εκείνους  που γνωρίζουν την Ελλάδα και τους ανθρώπους της όχι μέσα από τη γραπτή ιστορία τους αλλά από μονομερείς μαρτυρίες εμποτισμένες με φανατικές πεποιθήσεις που άκουσαν στο καφενείο και τις υιοθέτησαν, έτσι απλά, ανεξέταστα.


Ποιοι θα έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο: Όλοι εκείνοι οι Έλληνες πολίτες, που είναι περήφανοι που είναι Έλληνες πολίτες, γιατί απλά αγαπούν την Ελλάδα και τους ανθρώπους της. Όσοι δηλαδή μέχρι σήμερα δεν περιορίζονταν στα λόγια αλλά έδειχναν με την πράξη τους την αγάπη τους για τον τόπο μας και τους ανθρώπους του. Που εργάστηκαν με συνέπεια στο χώρο της εργασίας τους. Που αγωνίστηκαν και αγωνίζονται καθημερινά για το καλό όλων, εθελοντικά και αμισθί στον ελεύθερό τους χρόνο. Έτσι απλά γιατί το κάνουν κέφι.


Τι κοστούμια θα φορούν: Δε με ενοχλεί καθόλου αν θα είναι τα ίδια δηλαδή «χασάπηδες με μπαλτάδες» ή άλλα όπως "τσολιάδες και καραγκούνες" ή "έλληνες με αρχαιοελληνικές φορεσιές" μπροστά σε κάλπες με το «ψηφαλάκι» στο χέρι.


Το τραγουδάκι: «Γιατί έχεις την ψήφο στο χέρι σου έχεις, την ψήφο μην το ξεχνάς!!!!!!!!!!!!»

Παρασκευή, 20 Απριλίου 2012

μαθήμα θρησκευτικών... η Ανάσταση και η σβούρα...

Φέτος μεταξύ όλων των άλλων που κάνω, έχω τη χαρά και την τιμή να συμβάλλω κι εγώ με τον τρόπο μου στην προγύμναση τριών από τα τέσσερα ανίψια μου. Με το τέταρτο έχουμε πια περάσει σε άλλο επίπεδο εκπαίδευσης, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία, που ίσως την πούμε κάποια άλλη στιγμή.
Σήμερα θα σας διηγηθώ μια μικρή ιστοριούλα που αφορά στο τρίτο κατά σειρά γέννησης ανιψάκι μου.
Δυο - τρεις  μέρες πριν κλείσουν τα σχολεία μεταξύ των άλλων μαθημάτων που έπρεπε να προετοιμάσουμε, ήταν το μάθημα των θρησκευτικών και συγκεκριμένα το μάθημα για την Ανάσταση.

anastash.jpg

Αφού στρωθήκαμε λοιπόν στο τραπέζι, η μικρή άρχισε να διαβάζει και ξαναδιαβάζει το μάθημα.
Κάθε φορά που το διάβαζε, τράβαγε μια γραμμούλα στο περιθώριο του βιβλίου για να θυμάται πόσες φορές το διάβασε, ενώ παράλληλα γύρναγε και με κοίταγε με ένα διφορούμενο βλέμμα, που έμοιαζε να εμπεριέχει δύο ερωτηματικά. «Είσαι εδώ. Με παρακολουθείς που διαβάζω?» ήταν το πρώτο και «Γιατί πράγμα ακριβώς μιλάμε?» ήταν το δεύτερο. Αφού ολοκλήρωσε τη μελέτη της, μου έδωσε το βιβλίο για να την «ακούσω». Όντως το είχε μάθει εξαίρετα! Πλην όμως στα ματάκια της εμφανίστηκε και πάλι εκείνο το διερευνητικό ερωτηματικό βλέμμα. «Τι συμβαίνει?» τη ρώτησα. «Τίποτα, τίποτα» μου απάντησε βιαστικά.
Προχωρήσαμε στα μαθηματικά και όταν τα τελειώσαμε κι αυτά, το παιδί επανήλθε στο προηγούμενο θέμα. «Δηλαδή» μου λέει «κάθε φορά που είναι Ανάσταση όλοι οι πεθαμένοι αναστήνονται. Μα πως γίνεται αυτό?». Γεγονός είναι ότι στην αρχή ψιλοπανικοβλήθηκα καθώς σκεφτόμου πως θα μπορούσα να εξηγήσω αυτό το πράγμα σε ένα παιδί χωρίς να διακινδυνέψω να το μπερδέψω περισσότερο. Στη συνέχεια όμως σκέφτηκα να της το παρουσιάσω κάπως αλλιώς. «Γίνεται!» της λέω. «Στο μυαλό μας. Και αυτό δε συμβαίνει μόνο μια φορά το χρόνο. Μπορεί να συμβαίνει όποτε εμείς θέλουμε». «Και πως γίνεται αυτό?» μου λέει. « Άκου» της λέω «πριν από λίγο καιρό σκέφτηκα να ζωγραφίσω ένα δέντρο με πολύχρωμες μπάλες. Εκείνη τη στιγμή γεννήθηκε μια ιδέα μου. Μετά όμως την ξέχασα και για λίγο καιρό πέθανε. Όμως μια μέρα που ήμουν χαρούμενη την ξανασκέφτηκα, πήρα τα πινέλα μου και άρχισα να τη ζωγραφίζω. Ε λοιπόν, ακριβώς εκείνη τη στιγμή η ιδέα μου Αναστήθηκε». Τα μάτια του παιδιού φωτίστηκαν! «Α! μάλιστα» μου λέει «Τώρα κατάλαβα!»
Σήμερα λοιπόν το μεσημέρι έρχεται κάποια στιγμή η μικρή κοντά μου και μου λέει σιγανά δείχνοντάς μου μια σύγχρονη σβούρα: «Κοίτα, σήμερα έχω Ανάσταση. Μου την έφερε ο μπαμπάς. Του την είχα ζητήσει κάποια στιγμή και σήμερα μου την πήρε.»

σβούρα.jpg


 

Παρασκευή, 20 Απριλίου 2012

Τα σηκωμένα μανίκια...

Γεγονός είναι ότι όπως όλοι οι άνθρωποι έτσι κι εγώ έχω τα κολλήματά μου. Άλλα τα απέκτησα μικρή κι άλλα λίγο μεγαλύτερη. Ένα από αυτά λοιπόν είναι η αγάπη μου για τους ανθρώπους με τα σηκωμένα μανίκια. Ε λοιπόν τι να σας πω, αυτοί οι τύποι με «τα σηκωμένα μανίκια», άνδρες ή γυναίκες, ήταν πάντα στην καρδιά μου. Το κακό είναι ότι δεν τους βλέπω πια και ανησυχώ.

σηκωμένα μανίκια 4.jpg


Θυμάμαι για παράδειγμα τη γιαγιά και τον παππού μου στη Χίο μονίμως με σηκωμένα μανίκια. Όχι - όχι ψέματα.  Ο παππούς τα κατέβαζε κάθε Σάββατο, όταν έβαζε τα καλά του για να πάει στη Χώρα να κάνει τα ψώνια της εβδομάδας και η γιαγιά κάθε φορά που έβαζε τα καλά της για να πάει στην εκκλησία. Όλες τις άλλες μέρες και ώρες της ημέρας, ο παππούς και η γιαγιά είχαν σηκωμένα τα μανίκια και απλώς δούλευαν στα χωράφια.

σηκωμένα μανίκια 5.jpg


Εκτός από τον παππού και τη γιαγιά τότε ή περίπου τότε έβλεπα συνέχεια και παντού ανθρώπους με σηκωμένα μανίκια. Έβλεπα για παράδειγμα γυναίκες με σηκωμένα μανίκια που έπλεναν στη σκάφη, καθάριζαν πατάτες, έπλεναν τα πιάτα ή έπλαθαν κουλουράκια και άνδρες, που σήκωναν τα μανίκια για να αρμέξουν τα πρόβατα, να τσαπίσουν τη γη, να ξεχορταριάσουν το χωράφι ή ακόμα - ακόμα για να ξεκαθαρίσουν ένα λογαριασμό ή να λύσουν μια διαφορά με το δικό τους απλό αυθεντικό τρόπο.
Αλήθεια γιατί άραγε σήμερα όλα τα μανίκια είναι ή κατεβασμένα μέχρι τα ακροδάχτυλα ή απλά δεν υπάρχουν και γιατί όταν καμιά φορά δεις σηκωμένα μανίκια είναι σε κάτι τύπους που φορούν κολλαριστά πουκαμισάκια?

σηκωμένα μανίκια 6.jpg

Πέμπτη, 19 Απριλίου 2012

Λίγο μετά την Ανάσταση! Τώρα πεινάνε κι όσοι εργάζονται...

«Τώρα πεινάνε κι όσοι εργάζονται»

 

«Αυτοί που βρίσκονται ψηλά

Θεωρούνε ταπεινό

Να μιλάς για το φαΐ.

Ο λόγος; Εχουνε κι όλας φάει

*

Οι ταπεινοί αφήνουνε τον κόσμο

Χωρίς να 'χουνε δοκιμάσει κρέας της προκοπής

*

Πώς ν' αναρωτηθούν πούθε έρχονται

Και πού πηγαίνουν

Είναι τα όμορφα δειλινά τόσο αποκαμωμένοι

Το βουνό και την πλατειά τη θάλασσα

Δεν τα 'χουν ακόμα δει

Οταν σημαίνει η ώρα τους

*

Αν δεν νοιαστούν οι ταπεινοί

Γι' αυτό που είναι ταπεινό

Ποτέ δεν θα υψωθούν

*

Το ημερολόγιο

Δεν δείχνει ακόμα την ημέρα

Ολοι οι μήνες, όλες οι ημέρες

Είναι ανοιχτές

Κάποια απ' αυτές θα σφραγιστεί

Μ' έναν σταυρό

*

Οι εργάτες φωνάζουν για ψωμί

Οι έμποροι φωνάζουν γι' αγορές

Οι άνεργοι πεινούσαν

Τώρα πεινάνε κι όσοι εργάζονται

*

Αυτοί που αρπάνε το φαΐ απ' το τραπέζι

Κηρύχνουν τη λιτότητα

Αυτοί που παίρνουν όλα τα δοσίματα

Ζητάνε θυσίες

Οι χορτάτοι μιλάνε στους πεινασμένους

Για τις μεγάλες εποχές που θα 'ρθουν

Αυτοί που τη χώρα σέρνουνε στην άβυσσο

Λεν πως η τέχνη να κυβερνάς το λαό

Είναι πολύ δύσκολη για τους ανθρώπους του λαού»

*

(Από το «Γερμανικό Εγχειρίδιο Πολέμου» - Μπ. Μπρεχτ)

 

Παρασκευή, 13 Απριλίου 2012

λίγο πρίν απ' την Ανάσταση...

Φίλοι μου καλοί, καλοί μου φίλοι, όπως έχετε διαπιστώσει κι εσείς, στις 9 Σεπτεμβρίου 2009 ή με μια άλλη οπτική στις 9/9/9 (!) έκανα την τελευταία μου εμφάνιση εδώ.

Αρκετοί ίσως από εσάς πιθανόν να διερωτήθηκαν τότε γι αυτή μου την απότομη και αδικαιολόγητη σιωπή, ενώ κάποιοι άλλοι πιθανόν και να μην το παρατήρησαν. Κανένα πρόβλημα! Γεγονός παραμένει ότι μια μέρα και συγκεκριμένα στις 9/9/9 διαπίστωσα πολύ απλά ότι δεν ήθελα πια να πω τίποτα. Διότι ό,τι ήθελα να πω το είχα πει και ό,τι δεν είχα πει απλά δεν ήθελα ή δεν ήμουν έτοιμη ακόμη να το πω. Γεγονός επίσης είναι ότι από τότε μέχρι σήμερα πέρασαν δύο χρόνια, επτά μήνες και τέσσερις ημέρες.

Αρκετός καιρός!

Ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι μέσα σε αυτό το διάστημα αλλάξαμε δύο κυβερνήσεις (!) και πάμε για την τρίτη (!) - αν καταφέρουμε να τη βγάλουμε. Υπογράψαμε δύο μνημόνια! Ο τότε Διευθυντής του ΙΚΑ Μυτιλήνης (http://fereniki1.pblogs.gr/2009/09/protash-pros-ton-k-diefthynth-toy-ika-mytilhnhs.html) δεν βρίσκεται πια ανάμεσά μας, διότι κάποια στιγμή αποφάσισε μόνος του να κόψει το νήμα της ζωής του, αφήνοντας άφωνη την οικογένειά του και την κοινή γνώμη της Μυτιλήνης, καθώς όλοι ακόμα προσπαθούν να ερμηνεύσουν  τη συμπεριφορά του.

Λίγος καιρός! Αν σκεφτεί κανείς ότι μόλις χθες ή προχθές συνέλαβαν τον Άκη και την παρέα του, στη δε βουλή μας οι περισσότεροι εκ των τριακοσίων είναι πάνω κάτω οι ίδιοι που ήταν στις αρχές του 20ου αιώνα κι αν αυτοί δε ζουν είναι τα παιδιά τους, σε κάθε περίπτωση όμως είναι αυτοί που αποτελούσαν την πρώτη σύνθεση του Ελληνικού Κοινοβουλίου μετά τη μεταπολίτευση.
Συνεπώς σαν να μην πέρασε μια μέρα, επανέρχομαι και πάλι, στα παλιά μου τα λημέρια έτσι απλά όπως απλά αποχώρησα.
Τα λέμε λοιπόν, απλά και πιάνοντας το νήμα της ιστορίας από κει ακριβώς που το αφήσαμε, δηλαδή στις 9/9/9.

http://www.youtube.com/watch?v=VwM-FuZzbgE&feature=related

Τετάρτη, 9 Σεπτεμβρίου 2009

να μην ξεχάσω ...

Να μην ξεχάσω να πάω την Παρασκευή, στα εγκαίνια του ανακαινισμένου κτηρίου του  ΙΚΑ της Μυτιλήνης, για να δώσω στην Υπουργό κ. Φάνη Πάλλη - Πετραλιά, παρουσία της οποίας θα εγκαινιαστεί το κτήριο, τη "νωπή" που ζήτησε ο Πρωθυπουργός.

kreas.gif

Σάββατο, 5 Σεπτεμβρίου 2009

ΠΑΣΟΚ VS Ν.Δ. ΣΗΜΕΙΩΣΑΤΕ Χ...part(ε) 2

Σάββατο, 5 Σεπτεμβρίου 2009

ΠΑΣΟΚ VS Ν.Δ. ΣΗΜΕΙΩΣΑΤΕ Χ...

 ΠΑΣΟΚ.jpg       VS    ΝΔ.jpg

Υπόθεση Βεντουράκη Υπόθεση Βουλγαράκη

  Φιάσκο οδού Νιόβης  Φιάσκο Παλαιοκώστα

Σκάνδαλο Χρηματιστηρίου  Σκάνδαλο Ομολόγων

    Υπόθεση Siemens  Υπόθεση Siemens

Εθνικό Κτηματολόγιο  Μονή Βατοπεδίου

Χειραγώγηση Δικαιοσύνης  Χειραγώγηση Δικαιοσύνης

θέλετε κι άλλα?

Συμπέρασμα Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ Ή ΠΑΣΟΚ - Ν.Δ. σημειώσατε Χ.

Παρασκευή, 4 Σεπτεμβρίου 2009

Όλα στα κάρβουνα...

image001.jpg

Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου 2009

πρόταση προς τον κ. Διευθυντή του ΙΚΑ Μυτιλήνης...

 

Θα θυμάστε ίσως την προχθεσινή μου εκδρομούλα στο ΙΚΑ Μυτιλήνης. Θα θυμάστε οπωσδήποτε και κείνον τον Κυνικό Φιλόσοφο το Διογένη από τη Σινώπη. Ο βίος του Διογένη ήταν πολύ λιτός, οι Αθηναίοι τον αγαπούσαν και τον εκτιμούσαν για την ευφυΐα του και την εντιμότητα του(!!!).

Θα θυμάστε λοιπόν ότι ο Διογένης, έθιξε αποκλειστικά κοινωνικά και ηθικά προβλήματα. Η διδασκαλία του ήταν ουσιαστικά επαναστατική και ανατρεπτική για την τάξη που επικρατούσε τότε (!!!). Προσπάθησε με τα επιχειρήματα του, να αλλάξει την ανθρώπινη κοινωνία που είχε διαφθαρεί (!!!!). Αυτό κατά την γνώμη του θα γινόταν δυνατό, αν ο άνθρωπος επέστρεφε στην φύση. Πίστευε δηλαδή πως η ευτυχία του ανθρώπου βρίσκετε στη φυσική ζωή και πως μόνο με την αυτάρκεια, την λιτότητα, την αυτογνωσία και την άσκηση μπορεί να την εξασφαλίσει. Η παράδοση λέει ότι είχε μόνιμη κατοικία του ένα πιθάρι και γυρνούσε στους δρόμους , όλη μέρα, με ένα φανάρι. Όταν τον ρωτούσαν τί το χρειάζεται το φανάρι την ημέρα, αυτός απαντούσε "Ανθρώπους ζητώ".

Θα μου πείτε τώρα, και δίκιο θα έχετε, τι σχέση έχει ο Διογένης και η εκδρομή μου στο ΙΚΑ; Aπλά, διάβαζα χτες στα Αιολικά Νέα, ότι το ΙΚΑ θα κάνει εγκαίνια με πολλές ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό, δηλαδή γιατρούς. Σκέφτηκα λοιπόν να κάνω μια πρόταση στον κ. Διευθυντή (θυμάστε εκείνον που κρέμαγε τα κάδρα και ασχολούνταν επι μακρόν με τη βιτρίνα). Του προτείνω λοιπόν ενόψει των εγκαινίων, να μην κρεμάει τα πιθάρια στους τοίχους υπο μορφή κάδρων, αλλά να βγάλει ένα έξω απ' το ΙΚΑ, να πάρει και ένα φαναράκι και να κάτσει μέσα κι όταν έρθει ο κ. Διοικητής του ΙΚΑ, προκειμένου να εγκαινιάσει το κατάστημα και τον ρωτήσει απορημένος τι κάνει εκεί Διευθυντής πράμα, να του απαντήσει ό,τι και ο Διογένης  "ανθρώπους ζητώ". Ποιός ξέρει ίσως έτσι και να εισακουστεί το αίτημά του, αν βέβαια είναι αίτημα του.....

ika pithari.JPG

ΚΑΠΩΣ ΕΤΣΙ ΑΣ ΠΟΥΜΕ

Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου 2009

τρόπος αντίστασης γι' αυτές τις εκλογές...

Καλημέρα σε όλους. Όσο για τις εκλογές ένας είναι ο τρόπος να αντισταθούμε σ' αυτούς που μας λεν ωραία λογάκια και μας τάζουν λαγούς με πετραχείλια.

Τετάρτη, 2 Σεπτεμβρίου 2009

Εκλογές στις 4 Οκτώβρη...να φύγετε... να πάτε αλλού...

ekloges-replace-mesa.jpg

Να φύγετε... Να πάτε αλλού... κι εμείς παίζουμε ... αλλά εσείς το παρακάνατε.

Τρίτη, 1 Σεπτεμβρίου 2009

Αχ αυτός ο Ι.Κ.Α.ς

Πήγα λοιπόν σήμερα το πρωί στον ΙΚΑ που λέει κι ο Ζήκος. Και ενώ πήγαινα προετοιμασμένη να δω για μια ακόμη φορά τα βρώμικα πατώματα, τις σπασμένες καρεκλίτσες, με τα υπομονετικά γεροντάκια πάνω τους να περιμένουν σαν από χρόνια κάποιον να τους γράψει τα φάρμακα, μπαίνω μέσα και μόνο που δεν αναφώνησα θαύμα θαύμα.

Το γκρι αρζάν, απ' την πολυκαιρία, λευκό του τοίχου είχε αντικατασταθεί με ένα ωραιότατο βεραμάν. Οι πορτοκαλί και μπλε πόρτες με γαλάζάκι τύπου μπεμπέ, οι σπασμένες πορτοκαλί καρεκλίτσες Pese Kato με βυσσινί καρέκλες επισκεπτών Oxi Pese Kato. Οι τοίχοι ήταν γεμάτοι παπαρούνες, πιθάρια, και άλλες πολύχρωμες εικόνες. Όλα φρεσκοβαμμένα και καθαρά! Μόνο τα γεροντάκια παρέμεναν ίδια.

Κάνω το σταυρό μου και μονολογώ τελικά βρε παιδί μου αν και αργά "εκσυγχρονιζόμαστε" και σε τούτη τη χώρα. Στρίβω αριστερά εκεί που μου δείχνει η γιγάντια πινακίδα και κατευθύνομαι προς τα ραντεβού προκειμένου να κλείσω ένα με τον ορθοπεδικό, αφού το 184 χθες όλη τη μέρα δεν δούλευε.

Οι δύο υπάλληλοι που είναι πίσω από τον γκισέ και τους έχει ανατεθεί η εξυπηρέτηση του κοινού και ως εκ τούτου και η δική μου συνομιλούν μεταξύ τους. Εγώ περιμένω υπομονετικά να τελειώσουν. Αυτοί όμως εξακολουθούν τη συνομιλία τους σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Κάτι τα καινούργια χρωματάκια, κάτι η εικόνα του Ταξιάρχη στον τοίχο πίσω τους, κάτι το ότι είναι 1η του μήνα και αρχή μου να μην τσακώνομαι κάθε Δευτέρα και 1η του μήνα, μου δίνουν κουράγιο κι υπομονή. Το  προβληματικό μου όμως ποδαράκι δυσανασχετεί και αναγκάζομαι να ψελλίσω ένα δειλό "συγγνώμη". Ω του θαύματος δύο ζευγάρια έκπληκτα μάτια στρέφονται προς το μέρος μου. "Παρακαλώ" μου λέει η υπάλληλος. "Ένα ραντεβού θα ήθελα με τον ορθοπεδικό" της λέω "Τη Δευτέρα" μου λέει "Ξέρετε έχει πρηστεί το πόδι μου..." "τη Δευτέρα κυρία μου" επαναλαμβάνει και ενώ αποχωρώ κουτσαίνοντας ακούω πίσω μου "εκτός αν είναι κάτι επείγον, τότε μπορείτε να περιμένετε και αν προλάβει ο γιατρός, μετά τα ραντεβού να σας δει, έχει καλώς". Εντάξει λέω ας περιμένω.

Πάω στο ιατρείο που δεχόταν ο ορθοπεδικός, ουρά απέξω οι ασθενείς. Άλλος με μπαστούνι, άλλο με γύψου, άλλος με πατερίτσες κι όλοι όρθιοι. Έξω από τον ορθοπεδικό μια βυσσινί καρεκλίτσα Oxi Pese Kato κι αυτή κατειλημμένη από μια εγκυμονούσα αφού δίπλα ήταν ο γυναικολόγος. Μα καλά κανένας δεν σκέφτηκε ότι έξω από το ιατρείο που θα δέχεται ο Ορθοπεδικός, θα πρέπει να υπάρχουν καρέκλες, αφού οι περισσότεροι, από αυτούς που τον επισκέπτονται, έχουν κινητικά προβλήματα. Ψυχραιμία Φερενίκη μονολογώ είναι 1η του μήνα ας μην το κάνουμε θέμα.

Καθώς περιμένω και μη έχοντας τίποτα άλλο να κάνω παρατηρώ τους γύρω μου. Ξαφνικά εμφανίζεται ο κ. Διευθυντής με άλλους τρεις. Επί μισή ώρα, κι ενώ οι ταλαίπωροι ασφαλισμένοι περιμένουν έγκριση Διευθυντή, μελετούν μια βιτρίνα που βρίσκεται απέναντι από την είσοδο και στην οποία έχουν με επιμέλεια τοποθετηθεί, ως συλλεκτικά αντικείμενα και εργαλεία του ΙΚΑ προ χρηματοδότησης (γιατί ξέχασα να σας πω ότι στο τζάμι του γκισέ των ραντεβού υπάρχει αυτοκόλλητη ταμπελίτσα ότι το έργο χρηματοδοτείται κατά 80% από την Ευρωπαϊκή Ένωση). Τανάλιες, πένσες κλπ  όλα σε μια βιτρίνα και η καρέκλα που με είχα κάτσει πέρσι όταν είχα πάει στον ΩΡΛ παραδίπλα.

Τέλος πάντων αφού αποφασίζουν τι γωνία θα βάλλουν (αχιβάδα ή απλή) στην κόχη της βιτρίνας αποχωρίζονται κι ο Διευθυντής κατευθύνεται προς το γραφείο του. Επιτέλους λέω ώρα για δουλειά! Δε βαριέσαι νάτος πάλι ο Διευθυντής με ένα κάδρο 1Χ1 στο χέρι και μια κυρία του Διοικητικού να συσκέπτονται για το που και πως θα κρεμαστεί, δύσκολο όμως διότι παντού υπάρχουν κάδρα (ακόμα και στο κυλικείο κάδρο με πέντε χταποδάκια λες κι ο ασφαλισμένος θα κάτσει εκεί να πιεί ουζάκια) Αφού περιφέρονται για κάμποση ώρα πάνω κάτω εξαφανίζονται και πάλι. Ήρθε όμως η σειρά μου και δεν ξέρω τι άλλο περιλάμβανε σήμερα το ιδιαίτερα φορτωμένο πρόγραμμα του κ. Διευθυντή.

Για την εξέταση, δεν θα σας πω και πολλά διότι όσοι ανήκετε σ' αυτόν τον ασφαλιστικό φορέα ξέρετε πάνω κάτω τι γίνεται. Για όσους δεν ανήκετε σ' αυτόν, ένα έχω να σας πω φανταστείτε την επίσκεψη στον ΙΚΑ, σαν επίσκεψη σε κυρία με κληρονομικό χάρισμα. Η διάγνωση μοιάζει με πρόβλεψη από κει και πέρα αν το χάρισμα είναι ισχυρό και η πρόβλεψη - διάγνωση είναι καλή αν το χάρισμα είναι μούφα, άστα να πάν...

Και φτάνουμε στο κερασάκι της τούρτας, ο κύριος με το κληρονομικό χάρισμα απεφάνθη ότι έπρεπε να κάνω τρίπλεξ αρτηριών. Η εξέταση γίνεται κι αυτή στον ΙΚΑ θα πρέπει όμως να κλείσω ραντεβού γιαυτή. «Δε θέλω να σας στεναχωρήσω» μου λέει η κυρία που αναλαμβάνει να καταγράψει το ραντεβού μου «αλλά το πιο κοντινό ραντεβού είναι για τις 2/11/09.» «Έχω δυνατότητα επιλογής» της λέω «Καμία» μου απαντά «Τότε στις 2/11/09 τα ξαναλέμε» Ευτυχώς που δεν θα είναι 1η αλλά 2 του μήνα διότι εγώ τις αρχές μου δεν τις παραβαίνω ως γνωστόν. Κι ίσως μέχρι τότε ο κ. Διευθυντής να αποφασίσει να ασχοληθεί και με τη ουσία εκτός από τη «βιτρίνα».

άρε Ζήκο

 

Σάββατο, 29 Αυγούστου 2009

Η Αναγέννηση στο Βορρά

Η Αναγέννηση Στο Βορρά:

Η εξέλιξη της Αρχιτεκτονικής, της Ζωγραφικής και της Γλυπτικής στη Γερμανία σε σύγκριση με την Ιταλία

Η Γαλλοφλαμανδική Μουσική και τα επιτεύγματα των εκπροσώπων της στην πολυφωνία

 

 

της Φερενίκης Τσαμπαρλή

 

Το έργο τέχνης εκφράζει περισσότερα από όσα θα

ήθελε συνειδητά να πει ο δη΅ιουργός του,

συχνά και αυτός ΅ένει έκπληκτος από τα

απρόβλεπτα αποτελέσ΅ατα»

Picasso

 

Η αναγέννηση

 

Ο όρος «Αναγέννηση», έχει δοθεί σε μια περίοδο με πνευματικά και καλλιτεχνικά επιτεύγματα που καλύπτει το διάστημα από τα μέσα του 14ου έως και τον 16ο αιώνα, κύρια δε χαρακτηριστικά της είναι ο ορθολογισμός και το έντονο ενδιαφέρον για τη μελέτη και ερμηνεία της πνευματικής και καλλιτεχνικής κληρονομιάς της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας, σε μια προσπάθεια να κατανοηθεί καλύτερα η φύση και ο άνθρωπος. Ήδη από τα μέσα του 14ου αιώνα, επιστήμονες, φιλόσοφοι, λόγιοι, καλλιτέχνες, αρχιτέκτονες και ηγεμόνες πίστεψαν ότι, ο δρόμος προς το μεγαλείο και την ανανέωση περνούσε μέσα από τη σπουδή των επιτευγμάτων των αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων[1].

Η Αναγέννηση έφτασε στο αποκορύφωμά της, στις ελεύθερες πόλεις - κράτη της Ιταλίας το 15ο αιώνα. Η σταθερή οικονομική άνθηση, η μετατόπιση του κέντρου βάρους της οικονομίας από τη γεωργία, στο εμπόριο και στη βιοτεχνία, η ανάπτυξη του τραπεζικού συστήματος και ο κοσμοπολίτικος χαρακτήρας των κοινοτήτων αυτών - οι οποίες δεν δίσταζαν να πειραματίζονται αλλά και να υιοθετούν νέες ιδέες και σκέψεις - οδήγησαν στην στήριξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Κύριοι χρηματοδότες και συμπαραστάτες τόσο των καλλιτεχνών όσο και των ανθρώπων των γραμμάτων, υπήρξαν οι ίδιες οι κυβερνήσεις και οι ηγεμόνες των πόλεων προκειμένου να τις προβάλλουν, ενώ μετά το 1450, στη χρηματοδότηση και την προστασία των τεχνών και των γραμμάτων, συμμετέχουν και οι πάπες προκειμένου να ενισχύσουν τη φήμη της Ρώμης και των παπικών κρατών[2].

Η αναγέννηση των τεχνών στη Γερμανία σε σύγκριση με την  Ιταλία κατά το 15ο και 16ο αιώνα

 

Το πότε ακριβώς εκδηλώθηκε η γερμανική Αναγέννηση είναι δύσκολο να καθοριστεί[3]. Αν και ήδη από το 1500 τα επιτεύγματα της Ιταλικής αναγέννησης άρχισαν με διάφορους τρόπους να εξαπλώνονται και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, είτε μέσω των σπουδαστών που κινούνταν προς τα Ιταλικά πανεπιστήμια, είτε μέσω των ιταλών ταξιδιωτών, είτε μέσω της επεκτατικής πολιτικής των ηγεμόνων των περιοχών που βρίσκονταν βορείως των Άλπεων και την προσάρτηση περιοχών που ήδη είχαν δεχθεί τις νέες ιδέες, ο αυξημένος τοπικισμός των γερμανικών πόλεων, η διαφορά του εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά και γενικότερα η κουλτούρα των γερμανών, που έδινε μεγαλύτερη έμφαση στη θρησκεία, λειτούργησαν ως τροχοπέδη στην καθαυτό Γερμανική Αναγέννηση[4].

Στα μέσα του 14ου αιώνα οι κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές συνθήκες που επικρατούν στην βόρεια Ιταλία, θα επιτρέψουν την δημιουργία μιας αναγεννητικής κίνησης, που ο Ιταλός ποιητής και λόγιος Φραντσέσκο Πετράρχης (1304 - 1374) θα ονομάσει Ουμανισμό. Εμπνέεται από τους αρχαίους κλασσικούς και προτείνει τη με κριτικό πνεύμα και ορθολογικές αρχές αντιμετώπιση της φύσης και της κοινωνίας καθώς και την απομάκρυνση από τη θρησκοληψία, την αμάθεια και το σκοταδισμό[5].

Από το 1460, οι ουμανιστικές ιδέες πέρασαν στις μεγάλες πόλεις της Γερμανίας ωστόσο οι γερμανοί ουμανιστές που ανέπτυξαν τη δράση τους κυρίως στα πανεπιστήμια ενδιαφέρθηκαν, όχι τόσο για τα μαθηματικά, την ιατρική και το δίκαιο -όπως οι ιταλοί συνάδελφοί τους - όσο για τα προβλήματα της θρησκείας, της φιλοσοφίας και της ηθικής. Όντας μακριά από τη Ρώμη, οι γερμανοί ουμανιστές ήταν περισσότερο πρόθυμοι από τους Ιταλούς συναδέλφους τους να άρουν τους περιορισμούς του ισχύοντος δόγματος και να έρθουν σε ρήξη με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία[6].

Αν και οι Γερμανοί ουμανιστές συνέβαλλαν στη δημιουργία του απαραίτητου ιδεολογικού πλαισίου που προετοίμασε τη θρησκευτική Μεταρρύθμιση από το Μαρτίνο Λούθηρο, η ίδια η Μεταρρύθμιση υποδαύλισε πάθη μισαλλοδοξίας και εχθρότητα για το ουμανιστικό ιδεώδες, καθώς κάθε τι ανθρώπινο - γήινο και κάθε τι αρχαίο χαρακτηρίζονταν μιαρό και ειδωλολατρικό αντίστοιχα. Έτσι την ώρα που οι Ιταλοί ουμανιστές και καλλιτέχνες εξυμνούσαν τον άνθρωπο, οι γερμανοί ομόλογοί τους εστίαζαν το ενδιαφέρον τους στη μικρότητά του ενώπιον του Θεού[7].

Μολονότι η επινόηση της τυπογραφίας από τον Γουτεμβέργιο, σε μια κοινωνία που επικρατούσε το δόγμα ότι «η γνώση ανήκει στο Θεό», βοήθησε στην πνευματική και καλλιτεχνική άνοδο των κοινωνιών της εποχής και στη διάδοση της αναγεννημένης σκέψης και στην απόκτηση μιας ιδιαίτερης ταυτότητας και παρόλο που, τόσο ο ίδιος ο αυτοκράτορας όσο και οι Γερμανοί πρίγκιπες και ευγενείς υποστήριξαν με θέρμη τους Ιταλούς καλλιτέχνες και στοχαστές που πήγαν στην Γερμανία, εκεί η Αναγέννηση δεν μιμήθηκε δουλικά τα ιταλικά πρωτότυπα[8].

Οι μαθηματικοί κανόνες της προοπτικής, η επιστημονική μελέτη της ανθρώπινης ανατομίας και των ρωμαϊκών μνημείων, που απασχόλησαν τους Ιταλούς Μαζάτσιο, Ντονατέλλο, Μπρουνελλέσκι, δεν είχαν ακόμη συμπεριληφθεί στις πνευματικές ανησυχίες των καλλιτεχνών του Βορρά.

Ενώ στην Ιταλία, η τέχνη της Αναγέννησης είχε πηγή έμπνευσης τα αρχαία ερείπια και κύριο στήριγμα το κλασικό μέτρο, η Γερμανική τέχνη παρέμεινε προσκολλημένη στη μεσαιωνική γοτθική παράδοση, αγνοώντας σε μεγάλο βαθμό, εκτός από λίγες εξαιρέσεις, τα κλασικά πρότυπα. Μέσα απ'; αυτό το πρίσμα, πρέπει να μελετηθεί η Γερμανική Αναγέννηση, που εκδηλώθηκε κυρίως στη μουσική και στη ζωγραφική παρά στη γλυπτική ή αρχιτεκτονική.

Η Αρχιτεκτονική

Η ιταλική αναγεννησιακή αρχιτεκτονική είχε της ρίζες της στο Ρωμαϊκό παρελθόν, ενώ παράλληλα, η νέα αισθητική οικοδόμησης απηχούσε τις σύγχρονες αντιλήψεις των ανθρωπιστών. Το αποτέλεσμα ήταν, μια αρχιτεκτονική βασισμένη στη σταυροειδή κάτοψη του καθολικού και των πλαγίων κλιτών, κύρια χαρακτηριστικά της οποίας ήταν: η ακρίβεια των αναλογιών, η αρμονία, η χρήση αετωμάτων, μετωπών ζωφόρων, κιονόκρανων, κιόνων, πεσσών, αψίδων, προσωπείων, μεταλλίων και συχνά τρούλου.

Οι αρχιτέκτονες, επηρεασμένοι από τις ιδέες των ουμανισμού και του νεοπλατωνισμού, επινόησαν ένα σύστημα μετρήσεων το οποίο στηριζόταν στις διαστάσεις του ανθρωπίνου σώματος (βάσει θεωριών του Βιτρούβιου) (εικ.1)[9]

 

 αναγεννηση1.jpg

Εικόνα 1

Σχέδιο του Φραντσέσκο ντι Τζόρτζιο που δείχνει το σύστημα μετρήσεων που είχαν επινοήσει οι αναγεννησιακοί αρχιτέκτονες και το οποίο στηρίζονταν στις διαστάσεις του ανθρώπου βάσει των θεωριών του Βιτρούβιου

 

Ενώ το τέλος του γοτθικού ρυθμού στη Φλωρεντία γίνεται με την εμφάνιση του Μπρουνελλέσκι και την εισαγωγή κλασσικών στοιχείων στα κτήριά του(εικ. 2), οι καλλιτέχνες του Βορρά, κατά τη διάρκεια του 15ου αιώνα, παραμένουν πιστοί στη γοτθική παράδοση. Στη Γερμανία συγκεκριμένα, οι αρχιτέκτονες εξακολουθούν να καλύπτουν τα κτήριά τους με εντυπωσιακά διακοσμητικά στοιχεία και περίπλοκα δαντελωτά μοτίβα εξαντλώντας και την τελευταία δυνατότητα του γοτθικού ρυθμού, ενώ παράλληλα επιμηκύνουν τις κατασκευές αυτές τόσο σε ύψος όσο και σε μήκος (εικ. 3, 4) [10].

Χαρακτηριστικό παράδειγμα των προτιμήσεων και εμμονών τους, ο Καθεδρικός Ναός της Κολωνίας,(εικ. 4), ύψους 157 μέτρων (είναι η δεύτερη υψηλότερη εκκλησία της Γερμανίας μετά το ναό του Ουλμ (Ulm) και η τρίτη υψηλότερη παγκοσμίως). Χτιζόταν σταδιακά μέχρι περίπου το 1520, παρέμεινε ημιτελής μέχρι το 19ο αιώνα, όταν οι ρομαντικοί ενδιαφέρθηκαν πάλι γι'αυτόν και Τελικά το 1880, ολοκληρώθηκε σύμφωνα με τα αυθεντικά γοτθικά σχέδια.

        greatbuildings_com_Santa_Maria_del_Fiore_3.jpg               

 Εικόνα 2     

Filippo Brunellesch

Θόλος του καθεδρικού ναού της Φλωρεντίας (1420 - 1436) 

afas2a.jpg

Εικόνα 3

                Filippo Brunelleschi          

Περιστήλιο του Ορφανοτροφείου Φλωρεντία (1439-1445)

 

 

 

 

  

gr_cologne_cathedral_100.jpg

                         

Εικόνα 4  

Ο Καθεδρικός Ναός της Κολωνίας

χτίστηκε σταδιακά μέχρι περίπου το 1520

 

 

λουβεν.jpg

Εικόνα 5

Το Δημαρχείο της  Leuven στο Βέλγιο 1448 - 1469

               

 

bruges_townhall4.jpg

Εικόνα 6 

To δημαρχείο της Βρύγης

1376 - 1420

 

 

bruges_griffie1.jpg

Εικόνα 7

Η παλιά Καγκελαρία της Βρύγης

Arch. Jean Wallot Jean Wallot (1534 -1537)

 

Παρατηρώντας τα κτήρια των εικόνων 2, 3 και 4, 5 και 6 εύκολα γίνονται αντιληπτές οι μεταξύ τους διαφορές: Στον καθεδρικό ναό της Φλωρεντίας και στο Βρεφοκομείο του  Μπρουνελλέσκι κυριαρχούν μορφολογικά στοιχεία και αναλογίες που έχουν υιοθετηθεί από τα Ρωμαϊκά πρότυπά τους και οδηγούν σε μια αρμονική κομψότητα. Αντίθετα τόσο στον καθεδρικό ναό της Κολωνίας όσο και στο Δημαρχείο της Leuven και της Brugge είναι εμφανής η προσκόλληση στη γοτθική παράδοση.

Χρειάστηκε περίπου ένας αιώνας προκειμένου τα μεγάλα επιτεύγματα και οι καινοτομίες των Ιταλών της Αναγέννησης να υιοθετηθούν και στις αρχιτεκτονικές κατασκευές βορείως των Άλπεων. Στην εξέλιξη βοήθησε η επίμονη ζήτηση από τους ηγεμόνες και τους εύπορους ευγενείς και αστούς, οι οποίοι είχαν επισκεφθεί την Ιταλία και ήθελαν να είναι μέσα στη μόδα[11]. Ακόμη όμως και τότε οι αρχιτέκτονες της Βόρειας Ευρώπης ακολουθούν επιφανειακά τις απαιτήσεις του νέου ρυθμού, ενώ στην ουσία προσθέτουν στο ήδη υπερφορτωμένο από γοτθικά διακοσμητικά στοιχεία κτήριο, κάποιες κλασσικές φόρμες όπως κίονες, κιονόκρανα κ.α. (εικ. 7).

Η Γλυπτική

Στη γλυπτική οι Ιταλοί καλλιτέχνες χάρη στην αφομοίωση των έργων της αρχαίας γλυπτικής αλλά και τις δικές τους παρατηρήσεις, πέτυχαν τη νατουραλιστική απόδοση της ανθρώπινης μορφής και της κίνησής της. Παράλληλα πλούτισαν τη θρησκευτική μέχρι τότε θεματολογία τους, με θέματα ιστορικά και μυθολογικά, ενώ για πρώτη φορά μετά την αρχαιότητα, λάξευσαν αγάλματα που ήταν ανεξάρτητα από οποιοδήποτε άλλο δομικό κατασκεύασμα σ'; όλες τους τις πλευρές. Απελευθέρωσαν έτσι τη γλυπτική από τα δεσμά της αρχιτεκτονικής και την καθιέρωσαν ως τέχνη ιδιαίτερη και συχνά, αφιερωμένη σε εγκόσμιους σκοπούς, φανερώνοντας την ανθρώπινη μορφή με όλη την ομορφιά των ανατομικών χαρακτηριστικών της, την οποία για αιώνες είχαν απαρνηθεί. Οι Ιταλοί γλύπτες της περιόδου αυτής προτιμούν το ρεαλισμό από την αλληγορία των προκατόχων τους. Μελετούν την ανατομία του ανθρωπίνου σώματος ενώ δεν διστάζουν να εκφράσουν τις φιλοσοφικές τους ανησυχίες με αλληγορικό τρόπο ή να χρησιμοποιήσουν την αλληγορική μορφή και η χρήση της ανατομικής παραμόρφωσης για μεγαλύτερη έμφαση[12].

Χαρακτηριστικά παραδείγματα των επιλογών των Ιταλών Αναγγενησιακών γλυπτών είναι τα αγάλματα των εικόνων 8 και 9 του Μιχαήλ Άγγελου. Η τέχνη του ήταν κάτι περισσότερο από τον απλό νατουραλισμό, γιατί υπέτασσε τη φύση στη δύναμη και την ώθηση των ιδεών του. Έγραφε ότι, αποσκοπούσε στην «απελευθέρωση» των «καθαρών μορφών» που είναι παγιδευμένες στην πέτρα[13].

 

Michelangelos_David.jpg

Εικόνα 8

Μιχαήλ Άγγελος,  Δαβίδ, 1501 - 1504,μάρμαρο, ύψος 5,5μ.,

Πινακοθήκη Ακαδημίας, Φλορεντία

 

 

Michaelangelo_Moses.jpg

Εικόνα 9

Μιχαήλ Άγγελος, Τάφος του Ιουλίου Β΄

περ. 1513 - 1545, Σαν Πιέτρο ιν Βίνκολι,

Ρώμη

 

Αντίθετα με όσα συμβαίνουν στην Ιταλία, στη γλυπτική του βορρά, αν και έγινε μια προσπάθεια να δοθούν οι μορφές με περισσότερο ρεαλισμό από ότι στη γοτθική εποχή, τα αποτελέσματα δεν ήταν τα ίδια με αυτά της γλυπτικής του νότου. Οι γλυπτικές μορφές μπορεί να απέκτησαν περισσότερο βάρος, δεν απογυμνώθηκαν όμως πλήρως από τις συμβάσεις του γοτθικού ρυθμού.

 

 hblut.jpg 

Εικόνα 10

Τίλμαν Ριμενσνάιντερ, Ρετάμπλ του Αγίου Αίματος, 1501-1505, Ξύλο φλαμουριάς και πεύκου, 9 Χ 4,16 μ., Άγιος Ιάκωβος Ρότεμπουργκ

 

 rm_lastsupper.jpg

Εικόνα 11

Κεντρικό ερμάριο της εικ. 10

Το ρετάμπλ[14] του Τίλμαν Ριμενσνάιντερ (εικ. 10,11) αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα γλυπτού της περιόδου αυτής στις Γερμανικές περιοχές. Συγκεκριμένα, στο έργο αυτό σταθερό σημείο αναφοράς αποτελεί η συγκινησιακή ένταση των μορφών, που εκφράζεται με πρόσωπα και χειρονομίες απεγνωσμένης αλλά ταυτόχρονα ελεγχόμενης έντασης. Αν και το σύνολο της σύνθεσης φέρει μια αναγεννησιακή πνοή, δεν παύει να χαρακτηρίζεται από το ύφος του γοτθικού ρυθμού[15].

Γενικά οι γλύπτες του Βορρά αν και όπως δείχνουν κάποια στοιχεία των έργων τους γνωρίζουν εν μέρει και συμμερίζονται τις νέες τάσεις στη γλυπτική τέχνη που φτάνουν με κάθε τρόπο από το νότο, στην ουσία μέχρι σχεδόν και το τέλος του 16ου αι. λειτουργούν ως θεματοφύλακες της δικής τους παραδοσιακής τέχνης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η λειψανοθήκη του Πέτερ Βίσερ, στο Σαν Σεμπάλντο (εικ. 12) όπου ενώ όλα τα διακοσμητικά στοιχεία (κίονες, αγάλματα) παραπέμπουν σε κλασσικές φόρμες, το σύνολο εξακολουθεί να αντανακλά την αισθητικής της υστερογοτθικής τέχνης[16].

 

 Sebald-tomb.jpg

Εικόνα 12

Πέτερ Βίσερ ο Πρεσβύτερος, λειψανοθήκη του St Sebaldus, 1507-1519, Νυρεμβέργη

 

Η ζωγραφική

Στον τομέα της ζωγραφικής, οι ιταλοί καλλιτέχνες εξαιτίας αφενός μεν της ανακάλυψης και συστηματοποίησης των μαθηματικών κανόνων της γεωμετρικής προοπτικής, αφετέρου δε του επιδέξιου χειρισμού του φωτός, της σκιάς και του χρώματος,[17] κατόρθωσαν να δώσουν στα έργα τους την ψευδαίσθηση του βάθους και στην ανθρώπινη μορφή πλαστικότητα και σφρίγος[18].

Στις αρχές του 15ου αι. ο Μαζάτσιο σε μια νωπογραφία που κατασκεύασε για την εκκλησία Santa Maria Novella στη Φλωρεντία (εικ. 13) χρησιμοποιώντας τους μαθηματικούς κανόνες της προοπτικής έφτιαξε μια τοιχογραφία που «έμοιαζε να έχει τρυπήσει τον τοίχο»[19]. Ενώ στο τέλος του ίδιου αιώνα ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι, αντιλήφθηκε ότι η απόσταση δεν υποδηλώνεται μόνο με την κεντρική προοπτική, αλλά και με τον κατάλληλο χειρισμό του χρώματος. Έτσι δημιούργησε στα έργα του την εντύπωση του βάθους απαλύνοντας τα περιγράμματα των πιο απομακρυσμένων αντικειμένων και αποδίδοντάς τα με φωτεινότερους τόνους (εικ. 14)[20].

 

 Masaccio_trinity.jpg

Εικόνα 13

Μαζατσιο, Η αγία Τριάδα με την Παναγία, τον Αγ. Ιωάννη και τους δωρητές, (1425-1428), Νωπογραφία 667 Χ317 εκ., Εκκλησία Santa Maria Novella, Φλωρεντία.

 leonardo da vinci.jpg

Εικόνα 14

Λεονάρντο ντα Βίντσι, Παρθένος και Βρέφος με την Αγία Άννα, 1508 - 1510. Ζωγραφική σε ξύλο, 1,68 Χ 1,30 μ. Λούβρο, Παρίσι.

 

Σε αντίθεση με όσα συνέβαιναν στις Ιταλικές πόλεις η κατάκτηση της πραγματικότητας στις χώρες του Βορρά έγινε με έναν τελείως διαφορετικό τρόπο. Συγκεκριμένα η αναπαράσταση του τρισδιάστατου χώρου από τους καλλιτέχνες του Βορρά δεν έγινε με βάση τους κανόνες της προοπτικής, αλλά εμπειρικά. Χάρη στην παρατηρητικότητα και την υπομονή τους, αλλά και στις δυνατότητες που πρόσφερε η τεχνική της ελαιογραφίας, που πρώτοι οι Φλαμανδοί ζωγράφοι χρησιμοποίησαν, ανακάλυψαν τη γραμμική και ατμοσφαιρική προοπτική, αποδίδοντας το περιβάλλον με πληθώρα λεπτομερειών[21].

Ενώ οι καλλιτέχνες του Νότου επεξεργάστηκαν μια μέθοδο με την οποία η φύση μπορεί να αποδοθεί με επιστημονική σχεδόν ακρίβεια οι καλλιτέχνες στο βορρά έφτασαν στην ψευδαίσθηση της φύσης προσθέτοντας υπομονετικά κάθε λεπτομέρεια, ώσπου η εικόνα να γίνει τελικά ένας καθρέφτης του ορατού κόσμου. Η απόδοση της λεπτομέρειας ήταν τόσο σχολαστική που απέδιδε ακόμα και  υφή των εικονιζόμενων αντικειμένων. Η ανακάλυψη της ελαιογραφίας βελτίωσε την τεχνική των ζωγράφων και έδωσε καλύτερα οπτικά αποτελέσματα αφού ο καλλιτέχνης μπορούσε να δουλέψει πιο αργά και με μεγαλύτερη ακρίβεια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η εικόνα 15 στην οποία διακρίνουμε την με κάθε λεπτομέρεια του φυσικού περιβάλλοντος[22].

 

 burgkma1.jpg

Εικόνα 15

Hans Burgkmaig, Ο Άγιος Ιωάννης στην Πάτμο, 1518, Μόναχο παλαιά πινακοθήκη

 

Είναι λοιπόν σαφές ότι στην πρώιμη Βορειοευρωπαϊκή Αναγέννηση, η παρατήρηση και εξερεύνηση του ατόμου και του φυσικού κόσμου έχαιρε μεγαλύτερης εκτίμησης από ότι ένας ανανεωμένος διάλογος με την αρχαιότητα. Ο εν λόγω διάλογος απασχόλησε και το βορρά κατά τη διάρκεια του 16ου αι. αλλά οπωσδήποτε όχι με την ίδια ένταση που χαρακτήριζε την αντίστοιχη ιταλική προσπάθεια.

Ο Albrecht Durer ήταν από τους πρώτους βόρειους καλλιτέχνες που ταξίδεψε συχνά στο νότο και προσπάθησε να εφαρμόσει τους κανόνες της Αναγεννησιακής τέχνης. Μελέτησε επίπονα τη φύση και σύμφωνα με την παράδοση του Van Eyk προσπάθησε να την απεικονίσει με κάθε δυνατή λεπτομέρεια (εικ. 16,17). Αυτό, όμως, που κατά κύριο λόγο τον γοήτευε ήταν το πλάσιμο του ανθρώπινου σώματος όπως γινόταν στο νότο. Πίστευε ότι η ομορφιά του ανθρώπινου σώματος στηριζόταν σε μια σειρά κανόνων, μέτρων και αναλογιών. Προσπάθησε λοιπόν να πειραματιστεί με τις αναλογίες ώστε να μπορέσει να εφεύρει τους κανόνες που χρειαζόταν(εικ. 18). Τα αποτέλεσμα των πειραματισμών του μπορεί να μην έμοιαζαν πάντοτε φυσικά όμως ήταν ο πρώτος βόρειος καλλιτέχνης που σοβαρά προσπάθησε (όχι μόνο βάση της αντιγραφής) να κατανοήσει και να κατακτήσει την νέα γνώση για την τέχνη[23].

 Young albrechDurer.jpg

Εικόνα 16

Albrecht Durer, Μικρός λαγός, 1502, ακουαρέλα με τονισμένα λευκά σημεία σε χαρτί, 25,1 Χ 22,6 εκ. Βιέννη, Αλμπερτίνα, Συλλογή Σχεδίων και Χαρακτικών.

 AlbrechtDurerLarge.jpg

 

Εικόνα 17

Albrecht Durer, Μεγάλο κομμάτι χορταριασμένη γη, 1503, Ακουαρέλα 41 Χ 31,5 εκ. Βιέννη, Αλμπερτίνα, Συλλογή Σχεδίων και Χαρακτικών.

   fig_1.jpg

fig_3.jpg

fig_4.jpg

 

Εικόνα 18

Μελέτες του Albrecht Duret για το ανθρώπινο σώμα

 

 

Η εξέλιξη της μουσικής στην Αναγέννηση. Η Γαλλοφλαμανδική Μουσική και τα

 επιτεύγματα των εκπροσώπων της στην πολυφωνία.

 

Η αρχαιότητα και η εκκλησία των πρώτων αιώνων γνώριζαν μόνο τη μονοφωνία. Η πολυφωνία αποτελεί την ανακάλυψη του Μεσαίωνα.  Κατά το τέλος του 9ου αιώνα, βρίσκουμε την πρώτη πολυφωνία στη μορφή του Όργκανουμ (organum), στο οποίο μια καθιερώνεται η συνήθεια σε μια μελωδία του Γρηγοριανού Μέλους να προστίθεται μια δεύτερη παράλληλη φωνή σε διάστημα τετάρτης - πέμπτης πάνω ή κάτω[24].

Μετά το όργκανουμ, η εξέλιξη στην πολυφωνία έρχεται με το Ντισκάντους, που είναι ένα όργκανουμ σε γρηγορότερη κίνηση που αποκτά ρυθμό συγκρίσιμο με αυτόν της υψηλότερης φωνής[25]. Ακολουθεί το Κοντούκτους μια τρίφωνη σύνθεση θρησκευτικού περιεχομένου και το Μοτέτο όπου επάνω από το λειτουργικό μέλος προστίθενται δύο ή τρεις φωνές που ξετυλίγονται ακολουθώντας η κάθε μία διαφορετικό κείμενο με διαφορετική υπόθεση[26].

Η Αναγέννηση ως αναμορφωτική εποχή έδωσε νέα πνοή και στην τέχνη της μουσικής. Όπως ακριβώς συνέβη στις υπόλοιπες τέχνες έτσι και στη μουσική οι καλλιτέχνες άρχισαν να δίνουν στην τέχνη μια περισσότερο ανθρώπινη - κοσμική μορφή. Η αναγεννησιακή μουσική «αποκηρύσσοντας το μεσαιωνικό μυστικισμό εξελίσεται προς την κατεύθυνση της σαφήνειας, της απλότητας και της ειλικρινούς αισθησιακής γοητείας» που ήδη προϋπήρχαν στην κοσμική μουσική των γάλλων τροβαδούρων και των γερμανών ερωτοτραγουδιστών[27]. Κύριο χαρακτηριστικό της αναγεννησιακής μουσικής είναι αφενός μεν η πλήρης ανάπτυξη της πολυφωνίας που έφτασε σε ορισμένες περιπτώσεις και στις 36 και 40 φωνές. Οι μελωδίες απέκτησαν σταδιακά απλούστερες μορφές που προσδιορίζονταν από την αναπνοή των τραγουδιστών ενώ οι περίπλοκοι μεσαιωνικοί ρυθμοί απλοποιήθηκαν επίσης, αφετέρου δε το ότι σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε στις εικαστικές τέχνες η παγκόσμια μουσική πρωτοπορία βρίσκεται βόρεια Γαλλία και στη Φλάνδρα (το σημερινό Βέλγιο)[28].

Πολλοί μελετητές τοποθετούν την αρχή της αναγέννησης στη μουσική γύρω στο 1420 με τον Guillaume Dufay και τη γενίκευση της χρήσης συνηχήσεων σε διαστήματα τρίτης και έκτης, ενώ άλλοι γύρω στα 1500 με τον Josquin και την ανθρωπιστική μεταχείριση του κειμένου, σύμφωνα με το ευρύτερο πνεύμα της Αναγέννησης.

Κύριοι εκπρόσωποι της γαλλοφλαμανδικής πολυφωνικής μουσικής ήταν: Ο John Dunstable (1380 - 1453 περ.) στην Αγγλία και ο Guillaume Dufay (1400 - 1474 περ.), που διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στην αυλή του Δούκα της Βουργουνδίας, οι οποίοι συμβάλλουν στο πέρασμα από την ύστερη γαλλική εποχή στη νέα μουσική της Αναγέννησης με κυρίαρχο δομικό συστατικό της σύνθεσης τη μίμηση. Ο Gilles Binchois (1400 - 1460) κύριος συνθέτης της Αυλής της Βουργουνδίας στη Ντιζόν, και κυριότερος εκφραστής των γαλλικών κοσμικών τραγουδιών ή chanson. Ο J. Ockeghem (1420 - 1495), που ονομάστηκε από τους σύγχρονούς του «Πρίγκιπας της Μουσικής» εξαιτίας του ότι χειρίζεται τη μιμητική αντίστιξη με ιδιαίτερη δεξιοτεχνία, και οι Jacob Obrecht (1452 - 1505) και Heinrich Isaac (1450 - 1517) που διακρίθηκαν για την άνεσή τους να προσαρμόζονται τόσο στα θρησκευτικά όσο και στα κοσμικά ύφη αλλά και να ενσωματώνουν κοσμικά στοιχεία στην εκκλησιαστική μουσική και αντίστροφα.  Ο Josquin Des Prez (1450 - 1521), ο πιο σημαντικός συνθέτης της εποχής του η μουσική του μεγαλοφυία συγκρίνονταν με αυτή του Μιχαήλ Άγγελου, έγραψε κυρίως λειτουργίες, μοτέτα και chansons. Η μουσική του έχει σαφή περιγράμματα, ενώ τα επιμέρους τμήματα υπογραμμίζονται με πτώσεις που προετοιμάζονται με καλά υπολογισμένες διαδοχές συγχορδιών, ενώ παράλληλα διακατέχεται από τις αξίες της καθαρότητας, της διαφάνειας και συντομίας. Η γαλλοφλαμανδική πολυφωνική μουσική φτάνει στο απόγειό της, ιδίως με το έργο του Orlando di Lasso (1532 - 1594)[29].

Τα πνευματικά και καλλιτεχνικά επιτεύγματα των αναγεννησιακών κοινωνιών,  όπου ο ορθολογισμός και η επιστημονική διερεύνηση αντικαθιστούν τη θεοκρατία κι ο άνθρωπος επανακτά την εμπιστοσύνη στις αισθήσεις του που η παράδοση και οι αυθεντίες είχαν καταστείλει, στην ουσία θέτουν τα θεμέλια της σύγχρονης δυτικής κοινωνίας.

Βιβλιογραφία

 

 

Art Book, Durer, επιμ. Γαλάνης Λάμπρος, μτφρ. Δάφνη Νατ., εκδ. Ημερησία, Αθήνα 2006.

Berger John, Αλμπρεχτ Ντύρερ, μτφρ. Αντώνης Μπίκος, εκδ. Γνώση

Burns E. M., Ευρωπαϊκή Ιστορία, Επιμ. Ι. Σ. Κολιόπουλος, μτφρ. Τ. Δαρβέρης, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2006

Combrich E. H., Το χρονικό της τέχνης, μτφρ. Λίνα Κάσδαγλη,  εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ. Αθήνα 1994

Headington Christofer, Ιστορία της Δυτικής Μουσικής, μτφρ. Δραγούμης Μάρ., εκδ. Gutemberg, Αθήνα 2000, τ. Α.

Honour Hugh - Fleming John, Ιστορία της τέχνης, εκδ. Υποδομή, Αθήνα 1998

Jeffrey Chipps Smith, Η Αναγέννηση στη Βόρεια Ευρώπη,  μτφρ. Βετσοπούλου Ιωάννα, Εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 2005

Ritchie Robert, Ιστορικό Άτλας της Αναγέννησης, μτφρ. Κατσικερός Αθανάσιος, εκδ. Σαββάλας, Αθήνα 2005

Machlis Joseph - Forney Kristine, Η απόλαυση της μουσικής, μετφ. - επιμ. Πυργιώτης Δημ., εκδ. Fagotto books, Αθήνα 1996

Zuffi Stefano - Giorgi Rosa, Ιστορία της τέχνης 14ος -20ος αιώνας, μτφρ. Ξανθάκης Γιάν. κ.α., επιμ. Καρδάσης Βασίλης, εκδ. Μοτίβο εκδοτική ΑΕ, τομ. V.

Προέλευση εικόνων

 

1. Ritchie Robert, Ιστορικός Άτλας της Αναγέννησης, μτφρ. Κατσικερός Αθαν.

     Εκδ.  Σαββάλας, Αθήνα 2005, σελ.18.

2. http://images.google.gr/

3. http://images.google.gr/

4. http://images.google.gr/

5. Jeffrey Chipps Smith, Η αναγέννηση στη Βόρεια Ευρώπη, σελ. 76

6. http://images.google.gr/

7. http://images.google.gr/

8.  Michelangelo David (1501-1504) http://commons.wikimedia.org/wiki/Michelangelo

9.  Michelangelo Mosses (1513-1545)

     http://commons.wikimedia.org/wiki/Michelangelo

10. Tilman Riemenschneider (1500-1504)

http://www.punctum.com/kirche/konfi/art/hblut.htm

11. Tilman Riemenschneider (1500-1504) http://www.sharecom.ca/fenton/riemenschneider.html

12. Peter Vischer the Elder (1507-1519)

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ef/Sebald-Grab.jpg

13. http://images.google.gr/

14. http://images.google.gr/

15. Jan van Eyck (1385-1441)

      http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Jan_van_Eyck

16. Berger John, Αλμπρεχτ Ντύρερ, μτφρ. Αντώνης Μπίκος, εκδ. Γνώση

17. Berger John, Αλμπρεχτ Ντύρερ, μτφρ. Αντώνης Μπίκος, εκδ. Γνώση

18. Allister Neher, Albrecht Dόrer and Nicholas Cusanus: the Real, the Ideal, and the Quantification of the Body http://www.uqtr.uquebec.ca/AE/Vol_11/libre/Neher.htm



[1] Ritchie Robert, Ιστορικό Άτλας της Αναγέννησης, μτφρ. Κατσικερός Αθανάσιος, εκδ. Σαββάλας, Αθήνα 2005, σελ. 6-7, 10-11, 14-17 και Burns E. M., Ευρωπαϊκή Ιστορία, Επιμ. Ι. Σ. Κολιόπουλος, μτφρ. Τ. Δαρβέρης, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2006, σελ.97-98.

[2] Burns E. M., Ευρωπαϊκή Ιστορία, Επιμ. Ι. Σ. Κολιόπουλος, μτφρ. Τ. Δαρβέρης, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2006, σελ. 100-101.

[3] Burns E. M., Ευρωπαϊκή Ιστορία, Επιμ. Ι. Σ. Κολιόπουλος, μτφρ. Τ. Δαρβέρης, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2006, σελ. 130.

[4] Burns E. M., Ευρωπαϊκή Ιστορία, Επιμ. Ι. Σ. Κολιόπουλος, μτφρ. Τ. Δαρβέρης, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2006, σελ. 128-130.

[5] Ritchie Robert, Ιστορικό Άτλας της Αναγέννησης, μτφρ. Κατσικερός Αθανάσιος, εκδ. Σαββάλας, Αθήνα 2005, σελ.14-15.

[6] Ritchie Robert, Ιστορικό Άτλας της Αναγέννησης, μτφρ. Κατσικερός Αθανάσιος, εκδ. Σαββάλας, Αθήνα 2005, σελ.94-95 και Burns E. M., Ευρωπαϊκή Ιστορία, Επιμ. Ι. Σ. Κολιόπουλος, μτφρ. Τ. Δαρβέρης, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2006, σελ. 128-130.

[7] Burns E. M., Ευρωπαϊκή Ιστορία, Επιμ. Ι. Σ. Κολιόπουλος, μτφρ. Τ. Δαρβέρης, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2006, σελ. 128-130 και Ritchie Robert, Ιστορικό Άτλας της Αναγέννησης, μτφρ. Κατσικερός Αθανάσιος, εκδ. Σαββάλας, Αθήνα 2005, σελ. 152.

[8] Ritchie Robert, Ιστορικό Άτλας της Αναγέννησης, μτφρ. Κατσικερός Αθανάσιος, εκδ. Σαββάλας, Αθήνα 2005, σελ.96-97 και 152.

[9] Ritchie Robert, Ιστορικός Άτλας της Αναγέννησης, μτφρ. Κατσικερός Αθαν. Εκδ. Σαββάλας, Αθήνα 2005, σελ.18 και σελ. 38 και Burns E. M., Ευρωπαϊκή Ιστορία, Επιμ. Ι. Σ. Κολιόπουλος, μτφρ. Τ. Δαρβέρης, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2006, σελ.123

[10] Combrich E. H., Το χρονικό της τέχνης, μτφρ. Λίνα Κάσδαγλη,  εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ.. σελ. 269-273 και Honour Hugh - Fleming John, Ιστορία της τέχνης, εκδ. Υποδομή, Αθήνα 1998, σελ. 349-352

[11] Combrich E. H., Το χρονικό της τέχνης, μτφρ. Λίνα Κάσδαγλη,  εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ.. σελ.341-342.

[12] Honour Hugh - Fleming John, Ιστορία της τέχνης, εκδ. Υποδομή, Αθήνα 1998, σελ. 423.

[13] Honour Hugh - Fleming John, Ιστορία της τέχνης, εκδ. Υποδομή, Αθήνα 1998, σελ. 426-427 και Combrich E. H., Το χρονικό της τέχνης,  μτφρ. Λίνα Κάσδαγλη,  εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ.. σελ.307.

[14] Στις γερμανόφωνες χώρες, αφενός η εύκολη πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας πετρώματα και ξύλα, αφετέρου η πλούσια μεσαιωνική γλυπτική παράδοση επικρατούσε μια ιδιαίτερη αισθητική επιλογή στις θρησκευτικές απεικονίσεις: τα ανάγλυφα έργα βωμού (ρεταμπλ). Jeffrey Chipps Smith, Η Αναγέννηση στη Βόρεια Ευρώπη,  μτφρ. Βετσοπούλου Ιωάννα, Εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 2005, σελ. 180-181

[15] Zuffi Stefano - Giorgi Rosa, Ιστορία της τέχνης 14ος -20ος αιώνας, μτφρ. Ξανθάκης Γιάν. κ.α., επιμ. Καρδάσης Βασίλης, εκδ. Μοτίβο εκδοτική ΑΕ, τομ. V, σελ. 94-95.

[16] Zuffi Stefano - Giorgi Rosa, Ιστορία της τέχνης 14ος -20ος αιώνας, μτφρ. Ξανθάκης Γιάν. κ.α., επιμ. Καρδάσης Βασίλης, εκδ. Μοτίβο εκδοτική ΑΕ, τομ. V, σελ. 122-123.

[17] Το sfumato και η ατμοσφαιρική προοπτική ήταν δύο ευρήματα του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, που σχετίζονται με τον χειρισμό του φωτός, της σκιάς αλλά και της καλύτερης απόδοσης της απόστασης. Το sfumato στην ουσία καταργεί τα έντονα περιγράμματα και  χρησιμοποιεί  απαλές τονικές διαβαθμίσεις που επιτρέπουν στις φόρμες να σβήνουν η μία μέσα στην άλλη. Η ατμοσφαιρική προοπτική είναι η απόδοση του βάθους με τον κατάλληλο χειρισμό των χρωμάτων Τα περιγράμματα των πιο απομακρυσμένων αντικειμένων είναι απαλά και σβηστά ενώ τα ίδια τα αντικείμενα αποδίδονται με φωτεινότερους τόνους.

[18] Combrich E. H., Το χρονικό της τέχνης, μτφρ. Λίνα Κάσδαγλη,  εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ.. σελ.288.

[19] Combrich E. H., Το χρονικό της τέχνης, μτφρ. Λίνα Κάσδαγλη,  εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ.. σελ.229.

[20] Combrich E. H., Το χρονικό της τέχνης, μτφρ. Λίνα Κάσδαγλη,  εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ.. σελ.293-302 και Honour Hugh - Fleming John, Ιστορία της τέχνης, εκδ. Υποδομή, Αθήνα 1998, σελ. 415-417.

[21] Honour Hugh - Fleming John, Ιστορία της τέχνης, εκδ. Υποδομή, Αθήνα 1998, σελ. 377.

[22] Combrich E. H., Το χρονικό της τέχνης, μτφρ. Λίνα Κάσδαγλη,  εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ.. σελ.235-245 και Honour Hugh - Fleming John, Ιστορία της τέχνης, εκδ. Υποδομή, Αθήνα 1998, σελ. 377-380.

 

[23] Combrich E. H., Το χρονικό της τέχνης, μτφρ. Λίνα Κάσδαγλη,  εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ.. σελ.342-350 και Honour Hugh - Fleming John, Ιστορία της τέχνης, εκδ. Υποδομή, Αθήνα 1998, σελ. 401-405 και Jeffrey Chipps Smith, Η Αναγέννηση στη Βόρεια Ευρώπη,  μτφρ. Βετσοπούλου Ιωάννα, Εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 2005, σελ. 249-253 και John Berger, Αλμπρεχτ Ντύρερ, μτφρ. Αντώνης Μπίκος, εκδ. Γνώση και Art Book, Durer, επιμ. Γαλάνης Λάμπρος, μτφρ. Δάφνη Νατ., εκδ. Ημερησία, Αθήνα 2006.

 

[24] Machlis Joseph - Forney Kristine, Η απόλαυση της μουσικής, μετφ. - επιμ. Πυργιώτης Δημ., εκδ. Fagotto books, Αθήνα 1996, σελ. 74 και Headington Christofer, Ιστορία της Δυτικής Μουσικής, μτφρ. Δραγούμης Μάρ., εκδ. Gutemberg, Αθήνα 2000, τ. Α., σελ. 61-62.

[25] Machlis Joseph - Forney Kristine, Η απόλαυση της μουσικής, μετφ. - επιμ. Πυργιώτης Δημ., εκδ. Fagotto books, Αθήνα 1996, σελ. 74 και Headington Christofer, Ιστορία της Δυτικής Μουσικής, μτφρ. Δραγούμης Μάρ., εκδ. Gutemberg, Αθήνα 2000, τ. Α., σελ. 66.

[26] Machlis Joseph - Forney Kristine, Η απόλαυση της μουσικής, μετφ. - επιμ. Πυργιώτης Δημ., εκδ. Fagotto books, Αθήνα 1996, σελ. 76 και Headington Christofer, Ιστορία της Δυτικής Μουσικής, μτφρ. Δραγούμης Μάρ., εκδ. Gutemberg, Αθήνα 2000, τ. Α., σελ. 67.

[27] Machlis Joseph - Forney Kristine, Η απόλαυση της μουσικής, μετφ. - επιμ. Πυργιώτης Δημ., εκδ. Fagotto books, Αθήνα 1996, σελ.80 -95.

[28] Machlis Joseph - Forney Kristine, Η απόλαυση της μουσικής, μετφ. - επιμ. Πυργιώτης Δημ., εκδ. Fagotto books, Αθήνα 1996, σελ.94-95.

[29] Headington Christofer, Ιστορία της Δυτικής Μουσικής, μτφρ. Δραγούμης Μάρ., εκδ. Gutemberg, Αθήνα 2000, τ. Α., σελ.79-106.

Profile

fereniki1 ΦΕΡΕΝΙΚΗ ΤΣΑΜΠΑΡΛΗ

Το προφίλ μου

Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις, τούτο προσπάθησε τουλάχιστον όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις Κ. Π. Καβάφης

Ημερολόγιο

Μάιος 2012
ΚΔΤΤΠΠΣ
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Tags

Powered by pathfinder blogs